Lek herstellen: waterlek opsporen, herstellen en laten drogen

De regel: eerst de oorzaak, dan de binnenkant

Een lek herstelt u bij de bron. Zolang er water binnenkomt, is elke herstelling binnen tijdelijk: de nieuwe pleister krijgt opnieuw vlekken, de verf bladdert, het gips zwelt op.

De volgorde verandert nooit: het lek opsporen, herstellen, nagaan dat er geen water meer binnenkomt, laten drogen en dan afwerken. Een stap overslaan kost bijna altijd meer dan wachten.

Stap 1: het waterlek opsporen

Water komt zelden binnen op de plek waar het zichtbaar wordt: het kan langs een balk, een spouw of een folie lopen voor het verderop opduikt. Om het te vinden, combineert men verschillende middelen:

• observeren: foto’s met datum, het weer en de windrichting telkens de vlek verandert;
• de buitenkant boven de vlek nakijken: voegen, dorpels, goten, dak, aansluitingen;
• een vochtmeter, om de muur op te volgen en de natste zone te vinden;
• een warmtecamera, die natte en koude zones toont zonder iets open te breken;
• een sproeitest, zone per zone, van onder naar boven, tot het water binnen verschijnt;
• voor een leiding: lekdetectie zonder breekwerk, bijvoorbeeld met tracergas of akoestische opsporing.

Een gevel herstellen: voegen, bakstenen en scheuren

Bij een bakstenen gevel is opnieuw voegen de meest voorkomende herstelling: de beschadigde voegen worden voldoende diep uitgekapt en opnieuw opgevuld met een mortel die bij de baksteen past. Bij een oude woning kan een te harde of te dichte mortel de baksteen beschadigen in plaats van te beschermen: de keuze van de mortel telt even zwaar als het voegwerk zelf.

Gesprongen of vorstgevoelige bakstenen worden vervangen, scheuren worden opengemaakt en gedicht, en een gebarsten pleisterlaag of crepi wordt hersteld of vernieuwd. Een scheur die breder wordt of terugkomt, kan op een beweging van het gebouw wijzen: laat een vakman kijken voor u ze gewoon dichtsmeert.

Ramen, dorpels en aansluitingen herstellen

De aansluiting van de ramen is een zeer vaak voorkomende waterweg, die vaak onderschat wordt. De gebruikelijke herstellingen:

• de voeg tussen schrijnwerk en metselwerk vernieuwen als ze gebarsten of los is;
• nagaan of de dorpel naar buiten helt en een waterhol heeft, een groef onder de rand die de druppels laat vallen;
• een gebarsten dorpel herstellen of vervangen;
• de afvoeropeningen onderaan het raam controleren, die na verloop van tijd verstoppen.

Dakgoten, bakgoten en regenpijpen herstellen

Een verstopte of lekkende dakgoot gooit het water van het dak rechtstreeks tegen de gevel, altijd op dezelfde plek. Het is een van de eenvoudigste oorzaken om te herstellen, en een van de makkelijkste om te vergeten.

De goot wordt gereinigd, helling en aansluitingen worden nagekeken, lekkende stukken vervangen, en de regenpijpen moeten naar de riolering of de regenput afvoeren, niet tegen de muurvoet. Een bakgoot of een goot die in de kroonlijst zit, vraagt meer aandacht: een lek blijft daar vaak onopgemerkt tot het plafond vlekken krijgt.

Dak, loodwerk en schoorstenen

Een vlek aan het plafond van de bovenste verdieping komt vaak van het dak: een verschoven of gebroken pan of lei, loszittend loodwerk of zink aan de voet van een schoorsteen of muur, een beschadigde dakrand, een kilgoot vol bladeren. Een verouderd plat dak kan ook water doorlaten via een scheur of een aansluiting.

Die herstellingen gebeuren op hoogte en horen bij een dakwerker, met de nodige beveiliging. Klim niet zelf op het dak om te zoeken.

Een lekkende leiding: een geval apart

Verandert de vlek niet met het weer, dan komt het water misschien uit een leiding: een badkamer erboven, een ingebouwde buis, de verwarming. De watermeter helpt het te controleren: met alle kranen dicht hoort hij stil te staan.

Een lekkende leiding herstelt een loodgieter, na een lekdetectie die blind breekwerk vermijdt. Denk ook aan de voegen van douche en bad, die bij elk gebruik water kunnen doorlaten.

Een blootgestelde zijgevel of gemene muur beschermen

Wordt een vroegere gemene muur na een afbraak een buitenmuur, of vangt een zijgevel alle regen uit het westen, dan volstaat opnieuw voegen niet altijd. Dan komt een bescherming langs buiten in beeld: een pleisterlaag of kaleilaag, gevelbekleding, leien of een andere bekleding, soms samen met isolatie.

Omdat die muur vaak gemeen is met de buren, bespreekt u de werken best met hen. Ook stedenbouwkundige regels kunnen gelden bij een wijziging aan de gevel: informeer bij uw gemeente.

Na de herstelling: drogen en binnen afwerken

Een natte muur heeft tijd nodig om te drogen, des te meer naarmate hij dikker is. U helpt hem door te verluchten, normaal te verwarmen en, indien nodig, een ontvochtiger te gebruiken. Doorweekte gipsplaten en isolatie worden meestal vervangen eerder dan gedroogd.

Is de muur droog, dan wordt de beschadigde pleister hersteld, komt er een vlekkenisolerende grondlaag op en daarna een dampopen verf. Is er schimmel ontstaan, dan wordt die behandeld voor alles weer dicht gaat. Met een vochtmeter controleert u of de muur echt droog is voor de afwerking.

Kan ik een lek zelf herstellen?

Sommige kleine herstellingen kan een particulier zelf: een bereikbare dakgoot reinigen, een siliconevoeg rond een raam of douche vernieuwen, de afvoeropeningen van een raam vrijmaken.

Voor de rest, werk op hoogte, het dak, het voegwerk van een gevel of een ingebouwde leiding, doet u best een beroep op een vakman. Een herstelling op de verkeerde plek lost niets op en stelt de echte uit.

Wat de prijs van een herstelling bepaalt

Een voeg rond een raam herstellen en een dak vernieuwen zijn niet te vergelijken. De prijs hangt af van:

• de precieze oorzaak, en de tijd die nodig is om ze te vinden;
• de toegang: ladder, stelling, hoogtewerker, dak;
• de oppervlakte: enkele voegen of een volledige gevel;
• de schade binnen die hersteld moet worden;
• de afwerking, al dan niet in de offerte.

De vragen die u best stelt

Voor u een offerte aanvaardt, vraagt u:

• wat is de precieze oorzaak van het water, en hoe werd ze gevonden?
• hoe wordt gecontroleerd dat er na de herstelling geen water meer binnenkomt?
• welke mortel of welk product wordt gebruikt, en past het bij uw metselwerk?
• zijn de schade binnen en de afwerking inbegrepen?
• welke garantie krijgt u, en staat die op papier?