Schimmel op de muur verwijderen: veilig aanpakken en voorkomen

Wat is schimmel op de muur?

Schimmel is een verzameling microscopische zwammen die aan het oppervlak groeien: op verf, behang, pleister, gyproc of voegen. De sporen zitten overal in de lucht, binnen en buiten. Ze kiemen pas als ze lang genoeg een vochtig oppervlak vinden.

Daarom is schimmel in de eerste plaats een signaal: waar hij groeit, is de muur of de lucht te vochtig. De kleur, zwart, groen, grijs of roze, hangt af van de soort en zegt op zich weinig over hoe ernstig het is.

Waar komt schimmel op de muur vandaan?

In de meeste woningen komt schimmel van condensatie: waterdamp uit de lucht slaat neer op koude oppervlakken. Maar er zijn andere oorzaken, en die moet u onderscheiden:

• condensatie: douchen, koken, ademen, was die binnen droogt; het water slaat neer in koude hoeken, rond ramen, op slecht geïsoleerde buitenmuren, achter een kast;
• doorslaand vocht: regen die door de gevel, het dak of een raam dringt, vaak met een vlek die na regen groter wordt;
• opstijgend vocht: de schimmel blijft dan onderaan de muren, vaak samen met salpeter;
• een lekkende leiding, die een plaatselijke natte plek geeft;
• slecht gedroogde waterschade, waarbij schimmel soms pas weken later verschijnt.

Schimmel in de slaapkamer: waarom daar?

De slaapkamer combineert meerdere factoren: u slaapt er met gesloten ramen, ademt er veel waterdamp uit, en de kamer wordt vaak minder verwarmd dan de rest van het huis. Koude muren, vooral de hoeken en de muur achter het bed of de kast, vangen dat vocht op.

De goede reflexen: elke ochtend verluchten, matig maar regelmatig verwarmen in plaats van ijskoude kamers, en enkele centimeters ruimte laten tussen meubels en buitenmuren zodat de lucht kan circuleren.

Is schimmel gevaarlijk? Kun je er moe van worden?

Schimmel is niet onschuldig: hij kan de luchtwegen irriteren en allergie en astma verergeren. Kinderen, ouderen, mensen met astma of een verzwakte weerstand zijn gevoeliger. Hoesten, een verstopte neus, prikkende ogen of vermoeidheid die beter wordt buitenshuis: praat erover met uw huisarts.

In Brussel kan een arts bij de Regionale Cel voor Interventie bij Binnenhuisvervuiling (RCIB) van Leefmilieu Brussel een gratis onderzoek van de woning van zijn patiënt aanvragen. De aanvraag verloopt verplicht via de arts.

Wees extra alert als de schimmel een grote oppervlakte bedekt, snel terugkomt na het schoonmaken, in een kinderkamer zit, sterk ruikt, of als de ondergrond achteruitgaat: pleister die verkruimelt, gyproc die golft, hout dat zacht wordt.

Schimmel verwijderen van de muur: zo doet u het veilig

Een kleine oppervlakte kunt u zelf schoonmaken, als u uw luchtwegen beschermt en de sporen niet laat rondvliegen. Zo gaat u te werk:

• draag handschoenen, een veiligheidsbril en een FFP2-masker;
• zet het raam open en doe de deur van de kamer dicht;
• maak de plek eerst licht vochtig: droog borstelen of schuren blaast de sporen de lucht in;
• reinig met een spons of doek en water met een detergent of een schimmelreiniger, volgens de gebruiksaanwijzing;
• spoel na en droog het oppervlak goed af;
• gooi sponzen en doeken weg in een gesloten zak;
• verlucht opnieuw en houd de plek de volgende weken in het oog.

Azijn, soda of bleekwater: wat is beter tegen schimmel?

Geen enkel product lost de oorzaak op: ze reinigen alleen het oppervlak. Wat u moet weten over de meest genoemde middelen:

• bleekwater ontkleurt vlekken en ontsmet gladde oppervlakken, maar dringt slecht in poreuze ondergronden zoals pleister; de vlek kan verdwijnen terwijl de schimmel eronder blijft;
• meng bleekwater nooit met azijn, ontkalker of ammoniak: dan ontstaan giftige gassen;
• schoonmaakazijn is zuur en kan helpen op een kleine plek, zonder wonderen; het past niet op elke ondergrond;
• soda, zuiveringszout en percarbonaat zijn milde reinigers, handig voor voegen en kleine vlekken;
• schimmelreinigers uit de winkel zijn praktisch, op voorwaarde dat u de gebruiksaanwijzing volgt en verlucht.

Badkamerplafond, gyproc, voegen: de bijzondere gevallen

Afhankelijk van de ondergrond verschilt de aanpak. Afwasbare verf op een badkamerplafond reinigt u goed. Beschimmeld behang haalt u af en gooit u weg. Een siliconenvoeg die diep zwart is, vervangt u: schoonmaken bereikt de schimmel in de voeg niet.

Op gyproc volstaat een zachte reiniging als de schimmel alleen aan het oppervlak zit. Is de plaat vochtig, opgezwollen of aan de achterkant gevlekt, dan moet ze vervangen worden, en moet u weten hoe het vocht erachter kwam.

Wanneer schakelt u een vakman in?

Een vakman is nodig zodra schimmel meer is dan een plek die u af en toe schoonmaakt:

• de oppervlakte is groot, of meerdere kamers zijn aangetast;
• de schimmel komt binnen enkele weken terug ondanks verluchten;
• de muur voelt vochtig aan, ook bij droog weer;
• er is ook salpeter, een vochtkring die groter wordt of een kelderlucht;
• er woont een kwetsbaar persoon in huis.

Waarom schimmel altijd terugkomt

Schimmel komt terug omdat schoonmaken de zwam wegneemt, niet het vocht. Produceert de kamer meer waterdamp dan ze afvoert, of blijft de muur koud, dan begint de condensatie opnieuw vanaf de eerste frisse nachten.

De meest voorkomende redenen: onvoldoende ventilatie (gesloten of ontbrekende roosters, geen afzuiging in de badkamer), nieuwe, zeer luchtdichte ramen zonder toevoer van verse lucht, een koudebrug (latei, hoek, balkonplaat) die een koude zone vormt, of vocht dat uit de muur zelf komt.

Schimmel voorkomen: de goede gewoontes

Om schimmel te voorkomen, moet u minder waterdamp maken, hem afvoeren en koude oppervlakken vermijden:

• dagelijks kort maar grondig verluchten, zeker na het douchen en koken;
• de ventilatieroosters in de ramen open laten en de badkamerafzuiging laten draaien;
• regelmatig verwarmen in plaats van kamers koud te laten;
• de was niet binnen drogen, of dan in een verluchte ruimte;
• meubels niet tegen buitenmuren zetten;
• de luchtvochtigheid volgen met een kleine hygrometer: een waarde die altijd hoog blijft, is een signaal.

Wat een vakman doet

Een vakman zoekt eerst de oorzaak: vocht meten in de muur en in de lucht, koude zones opsporen, de ventilatie nakijken, zoeken naar doorslaand of opstijgend vocht. Afhankelijk van wat hij vindt, kan hij mechanische ventilatie voorstellen, een koudebrug wegwerken, de gevel herstellen of opstijgend vocht behandelen, en daarna de oppervlakken saneren.

Hygralis bezorgt uw aanvraag aan bedrijven uit uw regio. Wat u in de online diagnose invult, is een spoor; alleen een bezoek ter plaatse bevestigt de oorzaak.