Vochtmeter muur: vocht meten in muren en wat het cijfer zegt

Hygrometer of vochtmeter: niet verwarren

Een hygrometer meet de luchtvochtigheid in een kamer, in procent relatieve vochtigheid; een vochtmeter meet het vocht in een materiaal, zoals een muur, een vloer of een chape. Beide zijn nuttig, maar ze beantwoorden een andere vraag.

Te vochtige lucht wijst eerder op condensatie en ventilatie. Een vochtige muur kan uit de grond, de gevel, een lek of condensatie komen: daar komt de vochtmeter van pas.

Hoe werkt een vochtmeter voor muren?

De toestellen uit de doe-het-zelfzaak werken volgens twee principes:

• met pinnen: u drukt twee metalen pinnen in het materiaal en het toestel meet hoe gemakkelijk stroom ertussen loopt; hoe meer water, hoe beter de stroom loopt;
• capacitief, zonder pinnen: u legt het toestel plat tegen de muur en het meet hoe het materiaal reageert op een elektrisch veld, over een kleine diepte.

Wat het cijfer echt betekent

Op metselwerk is het cijfer van een gewone vochtmeter vooral een relatieve waarde. Veel toestellen zijn geijkt voor hout; op baksteen, pleister of beton tonen ze een percentage of een eigen schaal van de fabrikant, die niet het werkelijke vochtgehalte van de muur is.

Het cijfer wordt nuttig als u vergelijkt: onderaan de muur tegenover bovenaan, de vlek tegenover een gezond stuk van dezelfde muur, dezelfde plek van maand tot maand. Een duidelijk en herhaald verschil toont waar het vocht zit.

De valkuil van zouten en het oppervlak

Zouten in een vochtige muur vertekenen de meting sterk. Salpeter en andere zouten geleiden stroom en trekken vocht uit de lucht aan: een zoute muur kan een zeer hoge waarde tonen terwijl hij vanbinnen deels droog is.

Ook het oppervlak misleidt. Tijdelijke condens, vers pleisterwerk, verf of behang, een koude muur die net nat sloeg: het toestel leest vooral de eerste millimeters. Omgekeerd kan gezond pleisterwerk nat metselwerk erachter verbergen. Het oppervlaktecijfer alleen zegt dus niet wat er in de dikte van de muur gebeurt.

Zelf goed meten

Met wat methode helpt een vochtmeter u om uw probleem duidelijk te beschrijven aan een vakman:

• meet eerst een gezonde, droge muur in huis, als vergelijkingspunt;
• meet de verdachte muur op verschillende hoogtes, van de muurvoet tot ooghoogte;
• meet ook rond de vlek, naar de zijkanten, om te zien hoe ver ze loopt;
• noteer de waarden met de datum, het weer van de voorbije dagen en een foto;
• herhaal enkele weken later op dezelfde plekken.

De resultaten lezen: enkele aanwijzingen

Hoe het vocht verdeeld is, geeft aanwijzingen, nooit zekerheid. Veel vocht aan de muurvoet dat afneemt met de hoogte doet denken aan opstijgend vocht. Een vochtige zone die groeit na regen, onder een dakgoot of rond een raam, wijst eerder op doorslaand vocht. Vocht dat beperkt blijft tot koude hoeken en het oppervlak, vooral in de winter, doet denken aan condensatie.

Dit zijn sporen. Eenzelfde muur kan meerdere oorzaken tegelijk hebben, en zouten kunnen het beeld vertroebelen. Alleen een vakman ter plaatse bevestigt de oorzaak.

Wat een vakman doet bij een vochtmeting

Een ernstige vakman houdt het niet bij één cijfer aan het oppervlak. Hij combineert metingen en vaststellingen:

• metingen in een raster of profiel over verschillende hoogtes, met professionele toestellen;
• metingen in de diepte, in gaatjes die in het metselwerk geboord worden, om te weten of het water in de dikte van de muur zit of alleen aan het oppervlak;
• stalen van het metselwerk om het werkelijke vochtgehalte te meten;
• soms een warmtecamera, die koude of vochtige zones toont zonder het water zelf te meten;
• een blik op het gebouw: dakgoten, terrein, dorpels, ventilatie, leidingen.

De carbidemethode

De carbidemethode, ook CM-meting genoemd, meet het werkelijke vochtgehalte van een staal en wordt onder meer gebruikt voor metselwerk en chapes. Er wordt materiaal uitgeboord en gewogen, en dat gaat samen met calciumcarbide in een gesloten fles: het water reageert met het carbide en vormt een gas, en de druk die ontstaat, toont hoeveel water er was.

Een andere referentiemethode is wegen voor en na drogen in een droogoven, in een labo. Die metingen geven een echt vochtpercentage in het materiaal, op de gekozen diepte, wat een oppervlaktemeter niet kan. Sommige vakmensen laten ook de zouten in de muur analyseren.

Een vochtmeter kopen: zinvol?

Een gewone vochtmeter loont als u het verloop van een vlek wilt volgen, wilt nagaan of een muur droogt na werken, of uw probleem precies wilt beschrijven. Hij loont niet als u verwacht dat hij u vertelt welke behandeling nodig is.

Wees ook voorzichtig met een snelle diagnose op basis van één cijfer op een toestel: vraag het bedrijf hoe het gemeten heeft, op welke diepte, en hoe het rekening hield met zouten.

Van meting naar diagnose

Een vochtmeting heeft pas zin met een verklaring van de oorzaak. Zonder oorzaak weet u niet welke behandeling u kiest, en ook niet hoe u nagaat of ze gewerkt heeft.

Onze vragenlijst geeft u een eerste spoor op basis van wat u vaststelt, en bezorgt uw aanvraag aan bedrijven uit uw regio die ter plaatse komen meten en kijken. Hebt u al waarden genoteerd, vermeld ze dan in uw aanvraag: ze helpen de vakman om zijn bezoek voor te bereiden.