Vochtige muren: de oorzaak vinden en vocht in muren behandelen

Hoe herkent u een vochtige muur?

Een vochtige muur verraadt zich door sporen, nog voor hij nat aanvoelt. De meest voorkomende signalen:

• een donkere vlek, een vochtkring of een gelige tot bruine rand;
• verf die blaast, behang dat loskomt;
• salpeter: wit poeder dat uit de pleister komt;
• zwarte of groene schimmelstipjes;
• pleister die hol klinkt of afbrokkelt, plinten die opzwellen;
• een muffe geur, een kamer die koud aanvoelt, ook als ze verwarmd is.

Waar komt het vocht in mijn muur vandaan?

Om te weten waar het vocht vandaan komt, kijkt u naar drie dingen: waar de vlek zit, welke vorm ze heeft en wanneer ze verandert. Dit geeft een eerste richting:

• onderaan de muur, in een gelijkmatige strook, vaak met salpeter, het hele jaar door: opstijgend vocht;
• op een gevelmuur of onder het dak, erger na regen of harde wind: doorslaand vocht;
• in hoeken, rond ramen, achter meubels, vooral in de winter, met condens op de ruiten: condensatie;
• een plaatselijke vlek die groter wordt los van het weer, bij een badkamer, keuken of ingewerkte leiding: een lek;
• in een kelder, vochtige ondergrondse muren of water op de vloer: druk van het grondwater.

Oorzaak 1: opstijgend vocht

Opstijgend of optrekkend vocht is grondwater dat via de haarvaten in de muur omhoog trekt, zoals in een spons. Het komt vooral voor in oudere woningen zonder waterdichte laag onderaan de muren, of waar die laag beschadigd is.

Het laat een vochtige strook en salpeter achter onderaan de muren op het gelijkvloers of in de kelder, het hele jaar door. De meest gebruikte behandeling is een injectie met een waterafstotend product onderaan de muur, gevolgd door het vernieuwen van de zouthoudende pleister. Zie onze pagina's over opstijgend vocht en muren injecteren.

Oorzaak 2: doorslaand vocht

Doorslaand vocht is regenwater dat van buiten binnendringt: een poreuze gevel, uitgesleten voegen, scheuren, een overlopende dakgoot, een slechte aansluiting aan het dak of een raamdorpel, of grond die hoger ligt dan de binnenvloer.

Het verschijnt op muren die aan regen blootstaan, zeker aan de kant van de overheersende wind, en wordt erger na buien. De behandeling is het lek dichten: voegwerk vernieuwen, dak of dakgoot herstellen, soms de gevel impregneren. Zie onze pagina over doorslaand vocht en het herstellen ervan.

Oorzaak 3: condensatie

Condensatie komt van binnen: waterdamp van douchen, koken, ademen of drogende was slaat neer op de koudste oppervlakken. Het is de belangrijkste oorzaak van schimmel in woningen.

Het verschijnt vooral in de winter, in hoeken, rond ramen en op slecht geïsoleerde buitenmuren, vaak met condens op de ruiten. De aanpak: ventileren, regelmatig verwarmen en waar nodig koudebruggen wegwerken. Zie onze pagina's over condensatie, schimmel en ventilatie.

Oorzaak 4: een lek

Een lek in een ingewerkte toevoer- of afvoerleiding maakt een muur plaatselijk en voortdurend nat, los van regen of seizoen. U vindt het vaak bij een badkamer, keuken, radiator of een binnenliggende regenafvoer.

Een eenvoudige test: noteer de stand van uw watermeter als niemand water gebruikt, en kijk enkele uren later opnieuw. Is hij verder gedraaid, dan is er ergens een lek. Dan is het eerst werk voor een loodgieter of een lekdetectie, en daarna voor uw verzekering volgens uw contract.

Waarom een diagnose onmisbaar is

Oorzaken lijken op elkaar en komen vaak samen voor: een muur kan tegelijk opstijgend vocht en condensatie hebben. Wie de verkeerde oorzaak behandelt, geeft geld uit zonder resultaat. Injecteren helpt niet tegen doorslaand vocht; een gevel impregneren stopt geen opstijgend vocht.

Een vakman meet het vocht op verschillende hoogtes en dieptes, vergelijkt met binnen en buiten, en bekijkt gevel, dak en ventilatie. Wees voorzichtig met een diagnose die in enkele seconden met één toestel gesteld wordt: een vochtmeter aan het oppervlak reageert ook op zouten en kan misleiden.

Hoe kan ik vochtige muren zelf aanpakken?

Zelf kunt u de schade beperken en de oorzaak helpen vinden, zonder het probleem te verbergen:

• zet meubels weg van de muur en haal weg wat ertegen staat;
• verlucht dagelijks en verwarm regelmatig;
• controleer dakgoten, regenpijpen en putjes buiten;
• lees de watermeter af om een lek uit te sluiten;
• neem gedateerde foto's, om de evolutie te volgen en voor de verzekering;
• schilder niet en plaats geen lambrisering of gyproc over de vochtige muur.

Welke verf of welk product op een vochtige muur?

Geen enkele verf droogt een vochtige muur: hij kan het probleem alleen een tijd verbergen. Zogenaamde vochtwerende verven en “blokkerende” producten vormen vaak een film die het water insluit. Dat zoekt dan een andere uitweg, hoger of in de kamer ernaast, en de verf gaat uiteindelijk blazen.

De juiste volgorde: de oorzaak aanpakken, laten drogen, de pleister vernieuwen waar nodig, en dan schilderen met een dampopen verf. Een muur moet kunnen “ademen”: hij moet zijn waterdamp kwijt kunnen, dus bedekt u hem aan de binnenkant niet met dampdichte materialen.

Hoe krijg ik een vochtige muur snel droog?

Snel gaat het niet: na het wegnemen van de oorzaak heeft een muur, afhankelijk van dikte, materiaal en seizoen, vaak meerdere maanden nodig. Een dikke, oude bakstenen muur houdt veel water vast. Verluchten, matig verwarmen en er niets dampdichts op zetten helpt.

Verwarming en een ontvochtiger helpen tegen condensatie en versnellen het drogen na de werken, maar ze stoppen geen opstijgend vocht, doorslaand vocht of lek: het water blijft toekomen. Vraag het bedrijf wanneer de afwerking kan gebeuren en hoe het controleert of de muur droog is.

En de verzekering?

Voor zover wij weten, dekt een brandverzekering vaak waterschade door een plots lek, maar meestal niet opstijgend vocht of geleidelijk doorslaand vocht, dat als slijtage of onderhoud gezien wordt. Elke polis is anders: lees uw voorwaarden na en neem gedateerde foto's zodra u iets opmerkt.

Wat de prijs van vochtbestrijding bepaalt

De prijs hangt eerst af van de gevonden oorzaak, daarna van de omvang van de werken. Wat hem bepaalt:

• het soort behandeling: injectie, herstel van gevel of dak, ventilatie, kelderdichting;
• de lengte, dikte en aard van de muren;
• de toegankelijkheid, binnen en buiten;
• de pleister en afwerking, al dan niet in de offerte;
• het aantal oorzaken dat tegelijk aangepakt moet worden.