Luchtvochtigheid in huis: wat is ideaal en hoe verlaagt u ze?

Wat is luchtvochtigheid?

Met luchtvochtigheid in huis bedoelen we de relatieve luchtvochtigheid: de hoeveelheid waterdamp in de lucht, vergeleken met het maximum dat die lucht bij dezelfde temperatuur kan bevatten. Ze wordt uitgedrukt in procent.

Dat cijfer hangt sterk af van de temperatuur. Warme lucht kan meer waterdamp bevatten dan koude: verwarmt u een kamer zonder iets anders te veranderen, dan daalt de relatieve vochtigheid; koelt ze af, dan stijgt ze. Daarom slaan de koude hoeken van een woning als eerste aan.

Wat is de ideale luchtvochtigheid in huis?

Het Binnenmilieubesluit, het besluit van de Vlaamse Regering van 11 juni 2004 over de kwaliteit van het binnenmilieu, legt richtwaarden vast die het Departement Zorg overneemt: de relatieve luchtvochtigheid ligt het best tussen 40 en 60 % in de koude jaarhelft, van oktober tot april, en tussen 30 en 70 % in de warme jaarhelft.

Het zijn richtwaarden voor comfort en gezondheid, geen wettelijke grenzen die u thuis moet halen. De meeste vakmensen hanteren dezelfde vork van 40 tot 60 %.

Is 70 % luchtvochtigheid te hoog?

In de koude jaarhelft wel: 70 % ligt duidelijk boven de richtwaarde van maximaal 60 %. Meet u dat elke dag, dan produceert de woning meer waterdamp dan ze afvoert, en condens op koude oppervlakken is niet ver weg.

In de zomer is 70 % de bovengrens van de Vlaamse richtwaarden. Een kortstondige piek, net na het douchen of tijdens het koken, is geen probleem als hij binnen het uur weer zakt. Wat telt, is het gewone niveau van de kamer, gemeten over enkele dagen.

En 80 %, of 63 %?

Een luchtvochtigheid van 80 % in huis is te hoog, in elk seizoen: ze ligt boven alle richtwaarden en maakt condens en schimmel bijna zeker als ze blijft. Zoek dan zeker de oorzaak.

Een waarde rond 63 % in de winter ligt net boven de richtwaarde. Dat is geen alarm, maar wel een signaal om beter te verluchten en de ventilatie na te kijken, zeker als u al condens of zwarte puntjes ziet.

Luchtvochtigheid in de slaapkamer

Voor een slaapkamer gelden dezelfde richtwaarden: in de winter het best tussen 40 en 60 %. Een waarde van 60 % in de slaapkamer is dus nog net goed. Toch is de slaapkamer bij het opstaan vaak de vochtigste kamer, omdat de slapers de hele nacht waterdamp produceren, met deur en raam dicht, in een kamer die weinig verwarmd wordt.

Condens op het raam 's ochtends, zwarte puntjes achter het hoofdeinde of de kast en een muffe geur wijzen op een te vochtige slaapkamer. Wijd verluchten bij het opstaan, de roosters open laten en meubels van de buitenmuren weg zetten, helpt veel.

Gevolgen van een te hoge luchtvochtigheid

Een luchtvochtigheid die hoog blijft, zorgt voor condens en schimmel en verslechtert de binnenlucht. Ook huisstofmijt, die een rol speelt bij sommige allergieën, gedijt beter in vochtige lucht.

De Wereldgezondheidsorganisatie publiceerde in 2009 richtlijnen die vocht en schimmel in woningen in verband brengen met ademhalingsklachten. Hebt u klachten, praat dan met uw huisarts.

Hoe merkt u dat de luchtvochtigheid te laag is?

Te droge lucht kan de huid, de ogen en de keel uitdrogen en statische elektriciteit in de hand werken. Dat gebeurt vooral midden in de winter, in sterk verwarmde en sterk geventileerde kamers.

In oudere Belgische woningen komt het omgekeerde, te vochtige lucht, veel vaker voor. Meet eerst voor u een luchtbevochtiger koopt: blijft de waarde enkele dagen onder de richtwaarde, dan volstaat het soms om de verwarming wat lager te zetten.

Luchtvochtigheid meten

Een digitale hygrometer uit de doe-het-zelfzaak of elektrozaak volstaat om de luchtvochtigheid in een kamer te volgen. Voor een bruikbare meting:

• zet hem op ooghoogte, weg van ramen, radiatoren, kookplaat en direct zonlicht;
• laat hem even aan de kamer wennen voor u afleest;
• noteer de waarde enkele dagen na elkaar, op vaste tijdstippen, 's ochtends en 's avonds;
• vergelijk de kamers: een duidelijk verschil toont waar u moet zoeken.

Luchtvochtigheid in huis verlagen

U verlaagt de luchtvochtigheid door waterdamp af te voeren en er minder te produceren. Wat werkt:

• elke dag enkele minuten wijd verluchten, in plaats van een raam op een kier;
• de roosters in de ramen open laten en de badkamerventilator en dampkap gebruiken;
• de was buiten of in een geventileerde ruimte drogen;
• alle kamers regelmatig verwarmen, zonder er één koud te laten;
• een luchtontvochtiger als hulpmiddel gebruiken in een lastige kamer, zonder te verwachten dat hij de oorzaak oplost.

Blijft de luchtvochtigheid te hoog?

Blijft de luchtvochtigheid hoog terwijl u normaal verlucht en verwarmt, dan komt het water waarschijnlijk niet alleen uit het dagelijkse leven: geen of te weinig ventilatie, opstijgend of doorslaand vocht, een vochtige kelder, een lek. Een hygrometer meet de lucht, niet de muren; hij zegt niet waar het water vandaan komt.

Dan is het tijd voor een vakman, die ter plaatse de oorzaak zoekt. Onze vragenlijst geeft u een eerste spoor en bezorgt uw aanvraag aan bedrijven uit uw regio; alleen een vakman ter plaatse bevestigt de oorzaak.