Gevel impregneren: wanneer het zin heeft, hoe en wat het kost

Wat houdt impregneren in?

Een impregneermiddel is een vloeistof die in de poriën van het materiaal dringt en de wanden ervan bekleedt zonder ze dicht te stoppen. Regenwater wordt dan niet meer opgezogen, maar parelt af en loopt weg. De gangbare middelen zijn gebaseerd op silanen, siloxanen of vergelijkbare harsen, opgelost in water of in een solvent.

Een goed impregneermiddel blijft onzichtbaar: het vormt geen glanzende laag, verandert de kleur van de muur niet of nauwelijks, en laat waterdamp naar buiten. Dat laatste is het grote verschil met een verf of een vernis.

Impregneren of waterdicht maken: wat is het verschil?

Een waterdichte coating, een dikke gevelverf of een elastische laag vormt een film op het oppervlak. Die houdt water tegen, maar remt ook de waterdamp die naar buiten wil, en kan zo vocht in de muur opsluiten.

Impregneren vormt geen film: het werkt in de poriën en laat de muur drogen. Op een oude bakstenen gevel is dat meestal de juiste keuze. Op etiketten worden de begrippen soms door elkaar gebruikt: lees de technische fiche en kijk of het middel dampopen of dampdoorlatend genoemd wordt.

Heeft impregneren zin? Wanneer wel

Een gevel impregneren helpt in welbepaalde gevallen:

• een gezonde, poreuze bakstenen of natuurstenen gevel die bij elke slagregen nat wordt;
• een gevel op het westen of zuidwesten, de weerkant, die het meeste regen vangt;
• na het opnieuw voegen of reinigen van een gevel, om het werk te beschermen;
• een gevel die snel groen of zwart wordt omdat hij lang nat blijft;
• een buitenmuur die, eens droger, beter isoleert dan een doorweekte muur.

De nadelen: wanneer impregneren niets oplost of schaadt

Dit is het belangrijkste deel van deze pagina. Impregneren lost niet elke vochtige muur op, en het kan schade doen:

• opstijgend vocht: het water komt uit de grond, via de binnenkant van de muur; impregneren houdt het niet tegen en kan, door de verdamping aan het oppervlak te remmen, vocht en zouten hoger duwen;
• open voegen, scheuren, gesprongen stenen: het water blijft via die openingen binnenkomen, maar droogt daarna trager op;
• een muur vol zouten, met salpeter: de zouten kristalliseren net achter de behandelde zone, en de buitenkant van de steen kan afschilferen;
• condensatie binnen: het probleem komt van de binnenlucht, niet van de regen;
• een lek via het dak, een goot of een raam: de gevel heeft er niets mee te maken;
• een geschilderde of al gecoate gevel: het middel dringt er niet in.

Op welke ondergrond: baksteen, blauwe steen, beton, voegen

Gebakken baksteen is de meest voorkomende ondergrond, maar niet elke steen neemt evenveel water op. Een zeer dichte of geglazuurde steen zuigt weinig, en impregneren heeft daar weinig zin.

Natuursteen vraagt een middel dat ervoor bedoeld is. Blauwe steen neemt weinig water op en is zelden het zwakke punt van een gevel. Minerale pleister, crepi en beton kunnen geïmpregneerd worden als ze gezond en ongeschilderd zijn. De voegen worden samen met de stenen behandeld, maar een beschadigde voeg wordt eerst hersteld. Een proefvlak op een weinig zichtbare plek toont hoe de ondergrond reageert en hoe het eruitziet.

Een binnenmuur impregneren tegen vocht?

Dat is zelden een goed idee. Binnen is een muur bijna altijd vochtig door opstijgend vocht, doorslaand vocht van buiten of condensatie, en geen van die problemen lost u op met een impregneermiddel of een “vochtwerende” verf.

Binnen aangebracht, verbergt zo’n middel de vlek een tijdje en kan het vocht in de muur opsluiten. Zoek liever de oorzaak. Alleen oppervlakken die spatwater krijgen, zijn binnen een logische toepassing, en daarvoor bestaan andere producten.

Gevel reinigen en impregneren: de voorbereiding

Een impregnatie is maar zo goed als de ondergrond. Voor u begint:

• laat nagaan waar het vocht vandaan komt: als het niet van de regen komt, heeft impregneren geen zin;
• herstel scheuren, vervang beschadigde stenen en vernieuw versleten voegen;
• reinig de gevel met een zachte methode, zonder agressieve hogedruk die steen en voegen beschadigt;
• behandel mos en algen en spoel na;
• laat de muur drogen tijdens een droge periode: een natte muur neemt het middel slecht op;
• bescherm ramen, glas, gepolijste steen, planten en de grond.

Hoe impregneert u een buitenmuur?

Het middel wordt meestal met een lagedrukspuit aangebracht, soms met een rol of borstel, tot de ondergrond verzadigd is, met het aantal lagen en de wachttijden die de fabrikant opgeeft. Veel technische fiches raden aan van onder naar boven te werken, om druipers te vermijden.

Het weer telt: impregneer bij droog weer, op een droge muur, zonder vorst, zonder regen in het vooruitzicht en zonder volle zon of harde wind, binnen de temperaturen die de fabrikant opgeeft. Bij een gevel met verdiepingen is een stelling of hoogtewerker nodig om veilig te werken en geen zones over te slaan.

Kun je zelf impregneren?

Een tuinmuur, een gelijkvloers of een kleine, bereikbare gevel kan een particulier zelf impregneren, volgens de technische fiche. Het echte risico is niet de uitvoering, maar de verkeerde muur behandelen: een gevel die nieuwe voegen nodig heeft, of een muur met opstijgend vocht.

Een vakman stelt eerst vast waar het vocht vandaan komt, herstelt wat nodig is en werkt op hoogte met het juiste materiaal. Voor een volledige gevel met verdiepingen is dat meestal de veiligste keuze.

Gevel impregneren: wat bepaalt de kosten?

Een prijs per vierkante meter vergelijkt u alleen bij gelijke werken. Wat de kosten bepaalt:

• de oppervlakte van de gevel en de hoogte;
• de toegang: ladder, stelling of hoogtewerker;
• het reinigen vooraf en het verwijderen van mos;
• herstellingen vooraf: voegwerk, stenen, scheuren;
• het gekozen impregneermiddel, de concentratie en het aantal lagen;
• het afschermen van de omgeving en het schrijnwerk.

Hoe lang werkt een impregnatie en hoe onderhoudt u ze?

Hoe lang een impregnatie werkt, hangt af van het middel, de ondergrond en hoe blootgesteld de gevel is: de fabrikant vermeldt het in de technische fiche. Een behandeling werkt niet eeuwig, en een gevel op de weerkant slijt sneller.

De test is eenvoudig: sproei wat water op de steen. Parelt het af, dan werkt de impregnatie nog. Trekt het water in en wordt de steen donker, dan is het tijd om te vernieuwen, na controle van de voegen en eventueel een reiniging.